Fuck Mary Schmich

We waren overgeschakeld op de zware bieren. De Lafayette stond stampvol, de muziek was geweldig, en er hing een fantastische vibe. Met mijn Duvel in mijn hand plantte ik me neer op een stoeltje naast een meisje in een paars jurkje. Ze zei iets tegen me maar ik was te beneveld om de woorden te registreren.

‘Wat zei je?’

‘Dat jij er moe uitziet.’

Ik keek haar aan. Zandkleurig haar. Niet onknap. Kleine boezem. Vooruit dan maar, dacht ik. Per slot van rekening zegt de columniste Mary Schmich dat we elke dag iets moeten ondernemen dat ons schrik aanjaagt.

‘Ik bén ook moe. Ik heb vandaag voor mijn werk drie films bekeken. En nu ben ik een beetje gaar.’

Ze nam een slok van haar biertje. ‘Wat doe je misschien?’

‘Ik ben filmjournalist.’

‘Werk je voor een krant?’

‘Nee, voor een weekblad.’

‘Welk weekblad?’

‘Humo.’

Ik kon zien hoe er in haar irissen een flauw licht begon te branden.

‘Schrijf je voor Humo?’

‘Ik schrijf de filmkritieken. En ik doe af en toe filminterviews. Lees je Humo?’

‘Ja. Ik weet wie jij bent. Ik vind je wel te kritisch. Zeker de laatste jaren. En ik vind jou ook een beetje elitair.’

‘Elitair?’

‘Jij kraakt de Vlaamse films altijd af. En aan moeilijke Aziatische films geef jij altijd vier sterren.’

Ik was dronken, maar niet dronken genoeg om me geërgerd te voelen. Ik schraapte mijn gedachten bijeen. Ineens stond er heel veel op het spel.

‘Ik hou gewoon van films die me beroeren en die nog iets aan de verbeelding overlaten. Er is toch niets leuker dan gewoon met je vrienden een glas te gaan drinken na de film en een boom op te zetten over wat je zonet hebt gezien? Als een film daar geen aanleiding toe geeft, als een film alle vragen voor je beantwoordt, dan is die film toch niet bijzonder interessant?’

Ze knikte.

‘Tuurlijk, ik weet ook wel dat veel mensen naar de bioscoop gaan om eens niet te hoeven nadenken. Ik snap dat wel. Om dezelfde redenen zijn de mensen verslaafd aan videogames. Ze spelen die videogames niet zozeer om te winnen, maar om even weg te vluchten uit de realiteit, om zich even te kunnen losscheuren van de ellende van het dagelijkse bestaan. Ik geniet af en toe zelf ook weleens van een domme komedie. Maar wat heeft een mens daar uiteindelijk aan? Niemand kijkt écht naar die films, niemand gelòòft erin, de mensen ondergààn ze alleen maar, als gelobotomiseerde bejaarden die hun dagelijkse portie pap krijgen binnengelepeld. En maak je geen illusies: al die regisseurs en producers en acteurs die rondtoeteren dat er niks mis is met films die schaamteloos de kaart van het grote publiek trekken, kijken diep van binnen neer op dat publiek. Ze slingeren ons hun smakeloze producten in ons gezicht met de minachting van een boer die een rottend kadaver voor de muilen van de zwijnen werpt. En wij blijven het maar allemaal opvreten.’

Briljant betoog, en nog half gemeend ook. Het meisje met het paarse jurkje was zichtbaar onder de indruk. Ik was on the roll!

‘Kijk, ik snap wel dat mensen niet van ernstige Aziatische films houden. Ernstige kunst is slecht voor het hart. Nee, serieus: een centrum voor hartpatiënten in Canada heeft enkele schilderijen van Bosch en Bacon van de muur gehaald, nadat ze hadden gemerkt dat die schilderijen de bloeddruk van de patiënten deed stijgen. Er hangen nu uitsluitend schilderijen met felle kleuren en blije onderwerpen.’

‘Ik ga af en toe ook weleens kijken naar een Aziatische film,’ zei ze, ‘En toch wil ik liever geëntertaind worden. Als ik naar de bioscoop ga, wil ik me goed voelen. Ik ben al die realistische films een beetje beu.’

‘Ik hou ook van entertainment. Maar uiteindelijk geven die films je alleen maar een vals gevoel van veiligheid en duwen ze je alleen nog maar wat dieper in je lethargie. Kafka zei ooit dat we alleen maar boeken zouden mogen lezen die ons verwonden en neersteken. Daar is iets van. Als een film ons niet wakker schudt, ons geen klap op het hoofd verkoopt, waarom bekijken we die film dan? Om ons te ontspannen? Jezus Christus, als je al een film nodig hebt om je een beetje ontspannen te voelen, hoe zielig ben je dan wel niet? Ik zeg: wég met het oppervlakkige entertainment! We hebben films nodig die ons overweldigen als een natuurramp, die ons diep kwetsen, zoals de dood van een geliefde ons kan kwetsen… Wat zei je?’

‘Je bent over mijn rug aan het wrijven.’

‘Stoort het je?’

‘Ja. Er hangt geen chemistry tussen ons.’

Zo moet de Titanic zich hebben gevoeld toen hij na die aanvaring met die ijsberg opengereten in de diepte zonk. Vrouwen zijn gespecialiseerd in het uitvoeren van standrechterlijke executies. De cafévloeren liggen bezaaid met krijtlijnen die de contouren van hun slachtoffers aangeven. Ik kuchte eens en zei ‘Ja’ en ‘Misschien is dat wel zo’ – de klankzuil van de nederlaag.

‘Trouwens,’ zei ze, ‘Ik heb al toegezegd om vannacht bij Guillaume te blijven slapen.’ Ze wees naar een jongeman in een gele pullover die me vanop een barkruk aan de andere kant van het café zat aan te staren. Ik verwenste ze allemaal naar de hel, harkte mijn laatste restjes waardigheid bijeen, stond recht, en begaf me naar de toog. Marco overhandigde me een verse Duvel. ‘Troost je, buddy,’ zei hij. ‘Hier zal je geen dames meer vinden. De grieten die op dit uur nog in de Lafayette zitten kunnen niet eens meer het onderscheid maken tussen een heer en een boerenkinkel.’ We klonken.